INTERVIEW MET MARTIN THEO KRIEGER (regisseur BEAUTIFUL BITCH)
“Authenticiteit volstaat niet om een goede film te maken”
Regisseur Martin Theo Krieger (° 1953) heeft talrijke kwalificaties. Als scriptdokter, scenarist en dramaturgisch adviseur voor talrijke films en tv-series, is hij vooral bedreven in het opbouwen van een verhaal.
Maar waar kwam het verhaal van BEAUTIFUL BITCH precies vandaan?
Martin Theo Krieger: ‘De inspiratie voor BEAUTIFUL BITCH vond ik in de krantenkoppen. Met uitroeptekens werden we gewaarschuwd voor de Roemeense maffia en hun straatboefjes. “Kinderen, gehouden als slaven en opgeleid tot inbrekers.” (Bild, 25/3/1998). “Verscheept, verkwanseld en afgeranseld – de Roemeense maffiakinderen van Berlijn” (BZ, 5/7/1998). “Door strak georganiseerde benden verhandeld als lijfeigenen” (Die Welt, 18/8/1998). “Tot boefjes opgeleid en door scrupuleuze criminelen in de Duitse steden afgeranseld” (Spiegel, 4/1/2003). Soms zijn er enkele honderden zulke kinderen in Duitsland actief. In tijden van verscherpte politiecontrole door bijzondere eenheden, worden ze naar andere landen versast. Dan wordt triomfantelijk gemeld: “Het aantal door jonge Roemeense straatcriminelen veroorzaakte eigendomsdelicten is in het eerste kwartaal van 2004 aanzienlijk afgenomen. Dankzij het consequente optreden van de Senaat is Hamburg niet langer een pleisterplaats voor jonge criminelen” (CDU Bürgerschaftsfraktion Hamburg, 2/6/2004). Maar door het toetreden van Roemenië tot de Europese Unie dreigen de steden opnieuw overspoeld te worden. De politie staat machteloos omdat de 14-jarigen niet kunnen gearresteerd worden.’
Waarom Roemenië?
Krieger: ‘Dat is een direct gevolg van het economisch en sociaal debacle in Roemenië tijdens de dictatuur van Ceausescu. Om de nationale arbeidskracht op te drijven maakte Ceausescu voorbehoedsmiddelen en abortus strafbaar. Daardoor belandden duizenden ongewenste kinderen in staatsweeshuizen. Na de val van de dictatuur vluchtten kinderen uit weeshuizen of verpauperde gezinnen de straten op. Er was sprake van meer dan 20.000 straatkinderen. Het regime kwam ten val in december 1989, maar het land lijdt nog steeds onder de kwalijke gevolgen. Tot kort voor de eeuwwisseling was Roemenië het armste land van Europa.’
Overwoog je om de rollen ook door Roemeense kinderen te laten vertolken?
Krieger: ‘Dat was aanvankelijk de bedoeling. Dat leek evident en zou de authenticiteit verhogen. Maar authenticiteit alleen volstaat niet om een goede film te maken.
In Boekarest waren er concrete plannen om met echte straatkinderen te werken. Er waren zelfs al contacten gelegd via een sociaal werker. Maar na rijp beraad kwamen we tot de conclusie dat wij niet verantwoordelijk konden zijn voor de psychische en sociale gevolgen voor de betrokken kinderen na afloop van het filmen en hebben we deze piste afgeblazen.’
Kunnen deze kinderen bij niemand terecht met hun verhaal?
Krieger: ‘Alle contacten met buitenstaanders zijn absoluut verboden. De patron is diegene die hen redde uit hun vreselijke Roemeense levensomstandigheden. Hij is bijgevolg hun beschermengel, hun grote ersatz-broer en hun enige toeverlaat. Wie zich daar niet aan houdt, leert dat de patron genadeloos kan beslissen over leven en dood. Daarbij hanteren ze het ‘slaan of zalven’-principe met maffia-achtige gestrengheid: “Als je wegloopt of ons verraadt, zal ik je kleine zusje / moeder / oma weten te vinden” of “Ik zal je vinden en ik sla je dood.” Daarom zullen de kinderen zich nooit tot de politie wenden en schikken ze zich in hun lot.’
Wat waren de criteria om de jonge acteurs te kiezen?
Krieger: ‘Voor de hoofdrol castte het bedrijf Die Besetzer honderden meisjes, niet enkel uit hun archieven maar ook op straat, bij Roemeense verenigingen, duitstalige scholen in Roemenië en Roma families. Verder kozen we veelal voor kinderen die geen Duitse wortels hadden. Lucien Le Rest (Nicu) komt uit Frankrijk, Aljosha Horvat (Constantin) uit Kroatië, Igor Dolgatschew (Andrej) uit Oekraïne, Tom Lass (Silviu) uit Tsjechië en hoofdactrice Katharina Derr stamt eigenlijk uit Siberië. Ze is heel getalenteerd en speelt zo geloofwaardig dat ze tijdens het draaien in Boekarest regelmatig werd aangeklampt door straatkinderen die dachten dat ze één van hen was.’
Wat waren de grootste uitdagingen tijdens het draaien?
Krieger: ‘Draaien met jonge acteurs is altijd een uitdaging. De arbeidstijden voor kinderen zijn in Duitsland strikt gereglementeerd. Ze mogen slechts enkele uren per dag werken. Het was een hele klus om het aantal beschikbare draaidagen zo efficiënt mogelijk te plannen en te benutten. De realistische verteltrant van ons verhaal eiste van de jonge acteurs een enorme fysieke en vooral mentale stabiliteit. (Dat hadden we bij de casting goed in de gaten gehouden.) Ondanks die hoge eisen hebben ze de draaiperiode allen goed doorstaan.
Ook het filmen in het drukke stadsgewoel (Düsseldorf, Boekarest) was een opgave. Maar ik hou wel van zo’n tournage vol uitdagingen. Het dwingt je enerzijds tot grote concentratie en anderzijds tot grote flexibiliteit. Dat zijn twee factoren die voor mij essentieel zijn bij het vertellen van een levendig verhaal.’
Welk soort publiek wens je deze film toe?
Krieger: ‘Mensen die naar de bioscoop gedreven worden door nieuwsgierigheid naar onbekende werelden en situaties. Mensen die het een plezier vinden om meer te ontdekken over de toestand in de wereld. Mensen die het een verrijking vinden om zich in de verlangens en onvolkomenheden van anderen in te leven en met hen mee te lijden, te lachen en te hopen. Mensen die zich interesseren voor verhalen die doorgaans niet aan bod komen in de hedendaagse entertainment-industrie. Zulke mensen zijn er gelukkig nog en ze zijn van alle leeftijden.’
Gert Hermans
MEER INFO op de aparte website www.jekino.be/beautifulbitch BEKIJK DE TRAILER van 'Beautiful Bitch'