INTERVIEW MET FLEMMING QUIST MØLLER & JANNIK HASTRUP (regisseurs FIETSMUG & DANSMUG)
“Geen EPO voor Egon”
Flemming Quist Møller en Jannik Hastrup hebben hun spoor getrokken doorheen de Deense animatiefilm. Maar sinds de klassieker BENNY’S BADKUIP werkten ze niet meer samen op professioneel vlak. Nu bogen de 2 jazzy veteranen (ooit speelden ze samen in een jazzband) zich over een kinderboek van Quist Møller. Het resultaat is de charmante animatiefilm FIETSMUG & DANSMUG.
“Egon werd lang geleden ontworpen als personage voor een animatiefilm. Maar een eigen film leek voor hem te hoog gegrepen,” zegt Quist Møller. Dus kwam hij terecht in een prentenboek. Niet slecht voor een wielertoerist met een morsig petje.
40 jaar lang bleef het idee sluimeren om Egon z’n eigen film te geven. Tot Jannik Hastrup enige tijd geleden op een avond was uitgenodigd voor een dineetje bij zijn vriend. Hij kreeg er de tekeningen te zien voor een nieuw prentenboek over Egon. Voor Quist Møller was het gewoon een verzetje; hij liet het verhaal zonder veel voorbereiding groeien terwijl hij het uittekende. Jazz op papier, als het ware.
“Wil je nog ’s samen spelen, Flemming?” De vraag zweefde de hele avond boven de eettafel. Flemming en Jannik hadden al zo lang niet meer samen ‘gespeeld’. In de jaren ’60 begonnen ze allebei (met één week verschil) als beloftevolle, jonge leerlingen in de animatiefilmstudio van de Deense pionier Bent Barfoed. OLIVIER, SAMSON & SALLY, CIRKELIENTJE, JUNGLE JACK, H.C. ANDERSEN & THE LONG SHADOW, THE BOY WHO WANTED TO BE A BEAR,… Hastrup en Quist Møller zijn verantwoordelijk voor een stevige brok Deense animatietraditie. Toch werkten ze nooit meer samen sinds hun lange animatiefilm BENNY’S BADKUIP uit 1971 (waarin kleine Benny op de bodem van z’n badkuip een fantastische onderwaterwereld vol grappige wezens ontdekt). Tenminste… tot op heden…
Quist Møller:‘“Er zat niet genoeg materiaal in de 2 Egon-boeken, maar ze creëerden wel een universum waarmee we aan de slag konden. Ik begon te lezen over insecten. Ik las over mierensoldaten die andere kolonies binnenvallen en zwarte mieren tot slaven maken.”
Hastrup: “Mieren houden inderdaad stallen met luizen om te ‘melken’.”
’
'De klassenmaatschappij van de mieren is een prima speeltuin voor 2 animatoren die het altijd heel evident vonden om hun kijk op de wereld te laten doorschemeren in alles wat ze deden.
Quist Møller:“Ik heb het verhaal niet gebouwd op een boodschap. Maar natuurlijk schemert de visie van de maker altijd door. Daarom bevat de film ook zo weinig uitgesproken geweld.” Hastrup: “Denen zijn doodsbang om op een boodschap of een opgeheven vinger te stuiten. Landgenoten zeggen me vaak dat ik in mijn films te veel met de vermanende vinger zwaai. Maar niemand bekritiseert filmmakers uit andere landen om diezelfde reden. Natuurlijk maak je een film omdat je iets wil vertellen. Mensen die beweren dat ze niets te vertellen hebben, dat het allemaal enkel fun & games is, moet je niet geloven. In alles zit een boodschap.”
’
In pure flandrien-stijl komt Egon op z’n blinkende rode racefiets te voorschijn gescheurd. Een levenslustige kerel. Hoewel hij weinig oog heeft voor de dromen en wensen van anderen. “Egon heeft geen grammetje slechtheid in z’n lijf. Maar hij is een beetje egocentrisch. Egon en Dagmar zijn nog jong en begaan met hun eigen passies,” geeft hun schepper toe.’
Quist Møller en Hastrup doen geen enkele moeite om hun films te kruiden met de elementen die door marktonderzoekers worden aanbevolen om aansluiting te vinden bij de jonge doelgroep. Geen hip hop of streettalk in FIETSMUG & DANSMUG. Voor een dosis EPO moet je bij Egon niet aankloppen. Wat krijg je dan wel? Spontane kinderstemmen, jazzy muziek, een easy going-verteltoon, uitgelaten kleurenpret en meer huiselijkheid dan horror. Quist Møller: “Er was geen reden om de film vol te proppen met gladde verwijzingen naar de populaire cultuur en de nieuwste kindertrends. We maakten een film die zelfs voor heel jonge kinderen vanaf 3 jaar toegankelijk is. FIETSMUG & DANSMUG biedt entertainment voor jong en oud, zonder het rauwe geweld dat jonge kinderen zou kunnen afschrikken.” Hastrup: “Mensen vragen me vaak voor welke doelgroep wij werken. Die vraag kan ik onmogelijk beantwoorden, behalve met de bewering dat de film bedoeld is voor iedereen.”
Geen van beide doorwinterde animatoren holt spoorslags naar de bioscoop om te checken welke nieuwe tekenfilms er in Hollywood worden klaargestoomd. Quist Møller: “Er wordt zoveel herkauwd om toch maar te passen binnen de geldende Hollywood-formule. De verhalen zijn meestal klef en vervelend en voorspelbaar. Maar ik moet toegeven: heel wat scènes op zich zijn grappig en inventief.”
Hastrup is gecharmeerd door de pinguïns in HAPPY FEET en door het werk van de Japanse meester Hayao Miyazaki, die z’n films met de hand tekent. Ook FIETSMUG & DANSMUG werd grotendeels manueel getekend en ingekleurd. Niet uit purisme. Want ook voor Quist Møller en Hastrup zijn computers werktuigen van onschatbare waarde geworden. Hastrup: “We laten nu stukken karton met de computer bewegen. Vroeger deden we dat met de hand of met een pincet. Na enkele dagen waren de stukken grauw en flets.” Quist Møller: “Computers zijn een grote stap vooruit. Het werk is nu minder stresserend voor tekenaars. Ze kunnen meer uitproberen, met minder risico. Computerprogramma’s kunnen de kleuren van een manuele tekening verrijken zonder de waarachtigheid ervan aan te tasten.”
Volgens hun gebruikelijke werkverdeling hield Hastrup zich bezig met het storyboard, de animatieregie en de dagelijkse opvolging. Quist Møller ontwierp personages en achtergronden en boog zich over de muziek. Quist Møller: “Het filmproces verloopt bij ons op een heel jazzy manier, volgens het principe van Duke Ellington. Net zoals Ellington scheppen wij via visie en sturing een raamwerk waarbinnen er zoveel mogelijk spontaniteit moet blijven. Individuen mogen al eens in een solo uitbarsten. Een strak plan en een losse hand.”
Daarmee klinkt het duo alsof ze leven op een andere planeet dan die waarop de machtige internationale concurrenten wonen. Een kleine Deense planeet, waar de muziek vrolijk is, het tempo rustig en de kinderen nog klinken zoals kinderen. Planeet Ellington. Waar kinderlijke verwondering verrassend intact is gebleven.
(Kim Skotte)
FILMOGRAFIE
* Muzikant, auteur en regisseur Flemming Quist Møller is sinds de jaren ’60 als filmmaker actief. Hij maakte o.a. CONCERTO EROTICA (1964) en PRINS PIWI (1974). Maar zijn populairste creatie was de kleine, hondsbrutale Jungle Jack, titelvertolker in de 3 charmante animatiefilms die over dit zeldzame dier werden gemaakt.
* Jannik Hastrup regisseerde en produceerde zo’n 70 korte en lange animatiefilms, waaronder SAMSON & SALLY en OLIVIER. Met H.C. ANDERSEN & THE LONG SHADOW richtte hij zich voor het eerst tot een volwassen publiek. THE BOY WHO WANTED TO BE A BEAR is het werk van een gerijpt artiest. Maar zijn meest memorabele figuur is Cirkelientje, het schattige poppetje dat de titelrol vertolkt in 3 lange animatiefilms: CIRKELIENTJE, CIRKELIENTJE 2 – KAAS & LIEFDE en CIRKELIENTJE 3 – LITTLE BIG MOUSE.
MEER INFO op de aparte website www.jekino.be/fietsmugendansmug BEKIJK DE TRAILER van 'Fietsmug & Dansmug'
FR 
EN 
MEER INFO op de aparte website